Bezpieczeństwo regionalne C2

Bezpieczeństwo Afryki 

1. Wyzwania i zagrożenia dla bezpieczeństwa: 

- zmiany demograficzne, zmiany klimatu, niezdolność struktur państwowych, ubóstwo, eksploatacja zasobów naturalnych, zróżnicowanie etniczne, problem państw upadłych/dysfunkcyjnych;

- wpływ aktorów zewnętrznych, wzrost znaczenia politycznego islamu, fundamentalizm islamski (działalność Al-Kaidy, Al-Shabaab i Boko Haram, konsekwencje Arabskiej Wiosny) 

- obszary niestabilności i konflikty: wojna domowa w Somalii, konflikt w Darfurze, wojna domowa w Libii, rewolta Boko Haram, wojna domowa w Sudanie Południowym, konflikt w Republice Środkowoafrykańskiej) 

2. Najważniejsze afrykańskie instytucje bezpieczeństwa:

- OJA/Unia Afrykańska i regionalny wymiar współpracy na rzecz bezpieczeństwa – misje i operacje wspierania pokoju

3. Afrykańskie instytucje subregionalne (ECOWAS, SADC, ECCAS, IGAD, EAC, COMESA, AMU, CEN-SAD). 

4. Podejście ONZ do kwestii bezpieczeństwa zbiorowego na kontynencie afrykańskim

5. Współpraca Unii Europejskiej z krajami afrykańskimi w obszarze bezpieczeństwa

Bezpieczeństwo obszaru WNP 

1. Wyzwania i zagrożenia dla bezpieczeństwa:

- niebezpieczeństwo proliferacji broni nuklearnej, konflikty etniczne i ruchy separatystyczne (konflikty na Kaukazie, problem integralności Gruzji, konflikt o Górski Karabach, konflikt naddniestrzański, kryzys ukraiński), fundamentalizm islamski 

2. Wspólnota Niepodległych Państw  jako próba reintegracji obszaru poradzieckiego w wymiarze politycznym 

3. Działania państw i instytucji międzynarodowych na rzecz umacniania bezpieczeństwa (format normandzki, Trójstronna Grupa Kontaktowa ds. uregulowania sytuacji we wschodniej Ukrainie, mechanizm bezpieczeństw WNP, mechanizm bezpieczeństwa Organizacji Układu o bezpieczeństwie Zbiorowym) 

4. Rola Federacji Rosyjskiej, USA, Chińskiej Republiki Ludowej, Unii Europejskiej na obszarze WNP.

5. Wpływ czynnika energetycznego

Bezpieczeństwo regionalne Bliskiego Wschodu 

1. Zagrożenia i wyzwania dla bezpieczeństwa Bliskiego i Środkowego Wschodu

- rywalizacja pomiędzy Arabią Saudyską a Iranem, rywalizacja o prymat w regionie: Arabia Saudyjska, Egipt, Iran, Izrael, Turcja, ambicje nuklearne, aspiracje Kurdów, konflikt bliskowschodni, Państwo Islamskie, deficyt wody pitnej 

2. Mechanizm współpracy w ramach Ligi Państw Arabskich. 

3. Inne organizacje: Unia Maghrebu Arabskiego, Rada Współpracy Zatoki Perskiej, Organizacja Konferencji

 Islamskiej

4. Rola ONZ na Bliskim Wschodzie

Literatura podstawowa:

R. Zięba (red.), Bezpieczeństwo międzynarodowe w XXI wieku, Warszawa 2018,  

R. Zięba (red), Bezpieczeństwo międzynarodowe po zimnej wojnie, Warszawa 2008, 

K. Czernichowski, Integracja afrykańska. Uwarunkowania, formy współpracy, instytucje, Warszawa 2010,

M. Meredith, Historia współczesnej Afryki. Pół wieku niepodległości, Warszawa 2011.

S. Bieleń, M. Raś, (red.), Polityka zagraniczna Rosji, Warszawa 2008,

A. Bryc, Cele polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej, Toruń 2004,

A. Legucka, Geopolityczne uwarunkowania konfliktów zbrojnych na obszarze poradzieckim, Warszawa 2013.

A. Włodkowska, Polityka Federacji Rosyjskiej na obszarze WNP, Toruń 2006.

J. Danecki, Podstawowe wiadomości o islamie, Warszawa 2002.

P. Osipowicz (red.), Stosunki międzynarodowe w regionie Bliskiego Wschodu. Uwarunkowania wewnętrzne i zewnętrzne, Warszawa 2016,

Wybrane artykuły dotyczące problematyki obejmującej przedmiot w periodykach i czasopismach naukowych: „Stosunki Międzynarodowe”, „Rocznik Strategiczny”, „Biuletyn PISM””


Literatura uzupełniająca:

R. Kuźniar et.al. (red.) Bezpieczeństwo międzynarodowe, Warszawa 2012; 

P. Ostaszewski (red), Konflikty kolonialne i postkolonialne w Afryce i Azji 1869-2006, Warszawa 2006; 

K. Żukrowska, Bezpieczeństwo Międzynarodowe. Przegląd aktualnego aktualnego stanu, Warszawa 2012; 

R. Łoś, J. Reginia-Zacharski, Współczesne konflikty zbrojne , Warszawa 2010; 

R. Kuźniar, Bezpieczeństwo międzynarodowe, Warszawa 2012. 

R. Kuźniar, Polityka i siła. Studia strategiczne – zarys problematyki, Warszawa 2005 

R. Smith, Przydatność siły militarnej. Sztuka wojenna we współczesnym świecie, Warszawa 2010. 




Course creator: Karolina Helnarska