C1 – Pogłębienie wiedzy studentów z zakresu metodologii nauk społecznych oraz specyfiki badań w dyscyplinie nauki o bezpieczeństwie.
C2 – Przygotowanie studentów do samodzielnego projektowania procesu badawczego: określania przedmiotu i celu badań, formułowania problemu głównego i problemów szczegółowych, pytań badawczych, hipotez lub tez oraz operacjonalizacji pojęć.
C3 – Wykształcenie umiejętności doboru metod, technik i narzędzi badawczych właściwych dla badań nad bezpieczeństwem.
C4 – Rozwinięcie umiejętności krytycznej analizy źródeł, danych i literatury oraz prawidłowego dokumentowania wyników badań.
C5 – Przygotowanie studentów do opracowania poprawnej metodologicznie koncepcji pracy magisterskiej oraz przestrzegania zasad etyki i rzetelności naukowej.
Celem kursu jest przedstawienie podstaw ideowych, strategicznych i instytucjonalnych polityki zagranicznej Chińskiej Republiki Ludowej (ChRL), a następnie wyjaśnienie ewolucji znaczenia Europy Wschodniej i Bałkanów w polityce Pekinu od powstania ChRL do współczesności. Szczególna uwaga zostanie poświęcona zmianie funkcji regionu: od obszaru rywalizacji wewnątrz światowego ruchu komunistycznego i pola konfrontacji chińsko-radzieckiej, poprzez peryferyjny kierunek dyplomacji gospodarczej lat 90. XX w., po ważny element polityki Chin wobec Europy, inicjatywy Pasa i Szlaku oraz współpracy Chin z państwami Europy Środkowej i Wschodniej. Stanowi to obraz geopolitycznej ciągłości i zmienności chińskiej polityki zagranicznej, pozwala odróżniać oficjalne zasady deklarowane przez Pekin od praktycznych interesów państwa, identyfikować najważniejsze instytucje uczestniczące w procesie decyzyjnym oraz klasyfikować instrumenty oddziaływania Chin na państwa Europy Wschodniej i Bałkanów.
Bałkany stanowią szczególnie użyteczny obszar do pokazania różnorodności oraz zależności zachodzących miedzy geografią i stosunkami politycznymi rozumianymi sensu largo. Na stosunkowo niewielkiej przestrzeni spotykają się strefy śródziemnomorska, naddunajska, czarnomorska i środkowoeuropejska. Występują tu silnie rozczłonkowane wybrzeża, rozległe systemy górskie, kotliny i doliny rzeczne, a jednocześnie gęsta mozaika granic politycznych. Położenie między Adriatykiem, Morzem Jońskim, Morzem Egejskim, Morzem Marmara i Morzem Czarnym sprawia, że region jest jednocześnie przestrzenią lądową i morską. Dunaj i Sawa tworzą ważną oś północną, natomiast doliny Morawy i Wardaru prowadzą w kierunku Morza Egejskiego.
W przypadku Bałkanów szczególnie istotne jest rozróżnienie między geografią materialną a geografią wyobrażoną. Materialne są góry, rzeki, morza, porty, przełęcze i odległości. Wyobrażone są natomiast granice regionu, hierarchie centrum i peryferii, obrazy „Wschodu” i „Zachodu” oraz pojęcie „Bałkanów Zachodnich”. Maria Todorova wykazała, że pojęcie Bałkanów ma także wymiar dyskursywny: region był przedstawiany jako europejski, a zarazem nie w pełni europejski, jako przestrzeń pośrednia i problematyczna.
Współczesna geopolityka nie powinna być rozumiana jako zbiór praw, które pozwalają mechanicznie przewidzieć zachowanie państw. Jest sposobem porządkowania analizy. Badacz pyta o położenie państwa, sąsiadów, dostęp do mórz, rzek i portów, przebieg granic, strukturę sieci transportowych, rozmieszczenie ludności, zasobów i infrastruktury, a następnie bada, w jaki sposób te elementy są włączane do polityki bezpieczeństwa i polityki zagranicznej.
Cele:
C1 – Zapoznanie się studentów z podstawami badań, metodologią i podstawowymi narzędziami analizy w zakresie współczesnej nauki o bezpieczeństwie.
C2 – Zapoznanie się studentów z uwarunkowaniami historycznymi, społecznymi, politycznymi, kulturowymi, gospodarczymi i in. współczesnej problematyki bezpieczeństwa.
C3 – Wykształcenie u studentów umiejętności posługiwania się aparatem naukowym.
C4 - Nabycie przez studentów umiejętności pracy z tekstem (polskim i w języku podstawowym dla nauk społecznych) a także formułowania prostych hipotez i wniosków na podstawie analizy źródeł.
C5 - Nabycie przez studentów umiejętności pisania poprawnej metodologicznie i merytorycznie pracy oraz i przygotowanie merytoryczne do obrony pracy.
Forma i warunki zaliczenia
Warsztaty - obecność obowiązkowa udział w dyskusji; Opracowanie fiszek elektronicznych, opracowanie koncepcji pracy naukowej [praca semestralna], udział w dyskusji i pracach praktycznych. Rozwiązywanie zadań.
Przedmiot obejmuje analizę przemian politycznych, społecznych, gospodarczych i bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej i na Bałkanach od 1918 r. do współczesności, ze szczególnym uwzględnieniem: systemu wersalskiego i państw narodowych, II wojny światowej i okupacji, narzucenia porządku jałtańskiego, dynamiki rozwoju komunizmu i jego kryzysów (1956/1968/1980–81), rozpadu ZSRR, Jugosławii i konfliktów lat 90., integracji euroatlantyckiej, a także współczesnych wyzwań bezpieczeństwa (m.in. wojna Rosji przeciw Ukrainie i jej konsekwencje regionalne).
Celem kursu jest:
C1 – Zapoznanie się studentów z usystematyzowaną wiedzą z zakresu historii Europy Środkowowschodniej i Bałkanów po 1918 r., a zwłaszcza z najważniejszymi problemami politycznymi, następstwami przemian, które zachodziły w tym okresie.
C2 – Wykształcenie w studentach umiejętności analizy wydarzeń historycznych zachodzących w Europie Środkowowschodniej i Bałkanach po 1918r., uwzględniając ich genezę, przebieg i następstwa.
C3 – Nabycie przez studentów umiejętności analizy uwarunkowań międzynarodowych, wpływających na rozwój wydarzeń w dziejach wspólnot narodowych Europy Środkowowschodniej i Bałkanów po 1918r.
C4 – Nabycie przez studentów umiejętności analizy procesów zachodzących w Europie Środkowowschodniej i Bałkanach, zwłaszcza w aspekcie politycznym, społecznym i gospodarczym.
C5 – Nabycie przez studentów umiejętności oceny i dyskusji nad dziejami Europy Środkowowschodniej i Bałkanów po 1918 r.
Celem zajęć jest:
C1 - zapoznanie studentów ze specyfiką międzynarodowych stosunków wojskowych w stosunkach międzynarodowych, zachodzących procesów, zagrożeń oraz wyzwań w wymiarze globalnym i regionalnym;
C2 - zapoznanie studentów z funkcjonowaniem środowiska międzynarodowego w wymiarze militarnym;
C3 - Poszerzyć wiedzę dotyczącą charakterystyki geograficzno-politycznej państw i regionów świata w sferze militarnej;
C4 - wykształcenie w studentach umiejętności oceny wpływu rywalizacji politycznej, gospodarczej, wojskowej w różnych przestrzeniach (lokalnej, regionalnej, globalnej) na międzynarodowe stosunki wojskowe w ujęciu historycznym i współczesnym
C5 - Nabycie przez studentów umiejętności analizy zjawisk zachodzących w międzynarodowych stosunkach wojskowych i ich trendów ewolucyjnych.
Wykład model konwersacyjny z wykorzystaniem prezentacji.
Przygotowanie i opracowanie pracy semestralnej (uzyskanie pozytywnej oceny); Prace pisemne w formie testu, quizu [pozytywna średnia ocen]; Aktywny udział w zajęciach [wykładach oraz ćwiczeniach].
Wykład: średnia ocen z pracy semestralnej (pozytywna) oraz oceny z zadań realizowanych w trakcie zajęć (praca pisemna w formie quizu, testu).
Kurs kończy Egzamin ustny.
Wykład monograficzny to specyficzny rodzaj kursu, bowiem zawiera się on w prezentacji stanu badań oraz osiągnięć naukowych wykładowcy w obszarze zasadniczego problemu badawczego zawartego w tytule kursu. Tematem wykładu będzie problematyka związana z Bałkanami jako szczególnie konfliktogennym regionem Europy. Wojny oraz inne formy konfliktów militarnych i pozamilitarnych odcisnęły piętno na tej części Starego Kontynentu. Bałkany niestety nadal są postrzegane poprzez stereotypy, a polityka historyczna ma realny i istotny wpływ na życie narodów zamieszkujących Europę Południowo-Wschodnią.
Kurs obejmuje kompleksową analizę przestrzeni Europy Wschodniej i regionu bałkańskiego w ujęciu geograficzno-politycznym, społeczno-ekonomicznym oraz kulturowym. Jego celem jest przedstawienie zróżnicowania środowiska przyrodniczego, procesów historycznych i współczesnych uwarunkowań politycznych, które kształtują region.
Zakres tematyczny kursu:
-
Definicje i granice regionu – omówienie pojęć „Europa Wschodnia” i „Bałkany”, kryteria wydzielania regionów, podziały polityczne i kulturowe.
-
Środowisko przyrodnicze – główne jednostki fizycznogeograficzne: rzeźba terenu, klimat, zasoby wodne i surowcowe oraz ich znaczenie dla rozwoju gospodarczego i osadnictwa.
-
Historia polityczno-terytorialna – ewolucja granic, procesy państwowotwórcze, wpływ imperiów (Habsburgów, Osmanów, Rosji) oraz kluczowe konflikty XX i XXI wieku.
-
Geografia polityczna i geopolityka – współczesne państwa regionu, relacje międzynarodowe, integracja z Unią Europejską i NATO, wpływy mocarstw zewnętrznych (Rosja, Turcja, USA, Chiny).
-
Problemy społeczne i demograficzne – struktura ludności, migracje, konflikty etniczne, religijne i narodowościowe.
-
Rozwój gospodarczy – zróżnicowanie ekonomiczne, regiony peryferyjne i centra rozwoju, znaczenie transportu i handlu.
-
Studia przypadków – analiza wybranych państw (np. Ukraina, Serbia, Bułgaria, Albania, Grecja) oraz problemów regionalnych: Kosowo, Krym, Bośnia i Hercegowina.
-
Wyzwania współczesne – bezpieczeństwo energetyczne, zmiany klimatyczne, migracje, procesy integracyjne i „rebordering” granic.
Kurs Gry wojenne i strategiczne składa się z II części. Wykładu i warsztatów [15/30]. Kurs ma charakter aktywny. Warsztaty stanowią co do formy grę wojenną [w różnych formach], w której biorą udział studenci.
Cele zajęć jest:
C1 – Zapoznanie się studentów z podstawami teorii gier w badaniach zjawisk właściwych dla współczesnej nauki o bezpieczeństwie.
C2 – Zapoznanie się studentów z uwarunkowaniami historycznymi, społecznymi, politycznymi, kulturowymi, gospodarczymi i in. wykorzystywanymi w procesach decyzyjnych w grach strategicznych.
C3 – Wykształcenie u studentów umiejętności posługiwania się podstawowym aparatem naukowym.
C4 - Nabycie przez studentów umiejętności analizy politycznej i geopolitycznej z wykorzystaniem wielu czynników prawdopodobieństwa.
C5 - Nabycie przez studentów umiejętności pisania poprawnej analizy, budowania strategii i taktyki oraz podejmowania na tej podstawie decyzji o charakterze politycznym, militarnym i gospodarczym.Cele przedmiotu:
C1 – Zapoznanie studentów z podstawowymi pojęciami z zakresu nauk geograficznych oraz stosunków międzynarodowych;
C2 – Zapoznanie studentów z charakterystyką geograficzną i gospodarczą wybranych państw świata;
C3 - Wykształcenie w studentach umiejętności posługiwania się podstawowymi pojęciami z zakresu polityki zagranicznej, geopolityki oraz geostrategii;
C4 – Wykształcenie w studentach umiejętności oceny wpływu geografii politycznej, geopolityki oraz geostrategii na współczesne stosunki polityczne i ład międzynarodowy
C5 – Nabycie przez studentów umiejętności analizy wydarzeń politycznych w odniesieniu do regionów geograficznych i globalnego porządku świata w kontekście istniejących oraz potencjalnych zagrożeń.